zabytki i atrakcje

Jelsa

Chorwacja dla Odkrywców

OczarowanyWyspami.com

Jelsa - esencja chorwackich wakacji

 

W moim odczuciu, Jelsa jest miasteczkiem skrojonym na potrzeby chorwackich wakacji. Pięknie położona, na północnym wybrzeżu lawendowego Hvaru. Bogata w słoneczne plaże, otoczona zielonymi wzgórzami.

Ale Jelsa to również długa historia, którą warto odkryć.

Autor: Paweł Wieczorek

Aktualizacja:  2019.02.14

Historia Jelsy

 

Grecy i Rzymianie

Najstarszym zabytkiem w okolicach Jelsy jest wieża Tor, zbudowana najprawdopodobniej w czasie greckiej kolonizacji Hvaru około 300 lat p. n.e.

Z okresu rzymskiego, w mieście pozostały fragmenty fortyfikacji - mury na półwyspie Gradina.

Średniowiecze

Pierwsza osada, stanowiąca zalążek dzisiejszej Jelsy, powstała w XIV wieku, w okolicach dzisiejszego centrum miasta - placu Pjaca i należała do wsi Pitve (Portus Pitue). Rybacka przystań szybko się rozrastała. Wkrótce zbudowano kościół parafialny - Jelsa stała się samodzielną miejscowością. Już w XVI wieku miasteczko zamieszkiwało ponad 1000 mieszkańców. W 1535 roku ufortyfikowano kościół, który obronił mieszkańców przed atakiem tureckim z 1571 r.

Renesans i Barok

W tym okresie powstaje najcenniejszy fragment starówki - plac i kościół Świętego Jana (XV w.) oraz budynki domy i pałace - okalające plac z XV - XVII wieku. Przy wjeździe do miasta od strony Starego Gradu istnieją dwie małe świątynie - gotycki kościół Św. Michała i renesansowy Św. Rocha.

XIX wiek

Wiek XIX przynosi dalszy rozkwit gospodarczy miasteczka. Wszystko dzięki dobrze rozwiniętym kontaktom handlowym z portami Europy Północnej, a nawet Ameryki. Duże znaczenie ma rozwój winiarstwa. W Jelsie powstaje piękny park miejski, rozwija się kultura i nauka. Na początku XX wieku w Jelsie powstaje pierwszy hotel.

 

Najpiękniejszy plac Jelsy

 

W XV wieku, na południowym krańcu jelsańskiej zatoki kształtuje się najpiękniejszy plac miasteczka. Centralne miejsce zajmuje  kościół pod wezwaniem świętego Jana. To niezwykle charakterystyczna dla Jelsy,ośmioboczna świątynia. W jej architekturze odnajdziemy wpływy gotyku, renesansu i baroku.

Plac okalają stare dalmatyńskie domy oraz renesansowe pałace miejskie. Najciekawszymi elementami architektonicznymi są balkony oraz bramy.

To najlepiej zachowany fragment starej Jelsy. Bardzo klimatyczny.

 

Wieczorami mieliśmy przyjemność uczestniczyć w degustacji miejscowych win.

 

Mapa Turystyczna miasta Jelsa

Wybierz punkt na mapie i poznaj szczegóły.

 

Półwysep Gradina

tam gdzie narodziła się Jelsa.

 

Na wschód od centrum miasteczka, na półwyspie Gradina, odnajdziemy nie tylko piękne plaże. To w tym miejscu, we wczesnym średniowieczu, powstał gród obronny (Civitas Vetus Ielsae). Widocznym dla wszystkich turystów mur, zbudowany w poprzek półwyspu, stanowił fragment fortyfikacji okalających osadę.

Drugim obiektem historycznym, który możemy odwiedzić, jest kościół cmentarny. Należał on kiedyś do klasztoru Augustianów, funkcjonującego w latach 1605 - 1787. Najcenniejszym elementem świątyni jest dzwonnica z 1605 roku.

Warto trochę pospacerowań cmentarnymi alejkami ,przy których możemy podziwiać kilka ciekawych nagrobków, mauzoleów i kaplic.

 

Kościół Mariacki - prawdziwa Twierdza

p.w. Świętych Fabiana i Sebasiana

 

To najważniejsza świątynia w Jelsie. Pierwotny kościół wzniesiono jeszcze w średniowieczu ( 1331 r. ). W 1535 roku kościół rozbudowano, nadając mu cechy budowli obronnej (wojny z Imperium Osmańskim).

 

Kościół parafialny posiada cztery kaplice - pochodzące z XVII i XIX wieku. Wnętrze świątyni zdobią obrazy flamandzko-weneckiego malarza Pietera de Costera m.in. dzieło "Bogurodzica ze Świętym Fabianem i Sebastianem z XVII wieku.

 

Kościół MB od zdrowia

 

Kościół zbudowano w 1535 roku na szczycie wzgórza Racic. Świątynia była jeszcze rozbudowywana dwukrotnie, skrzydło zachodnie i wieża w roku 1863.

Legenda głos ,że twórcą ołtarza w głównego jest Palma il Giovane (1544 - 1628). Obok ołtarza znajdują się dwie drewniane rzeźby pochodzące z XVIII wieku, a także cenna ikona w renesansowej oprawie - wiek XVI.

Matka Boża od zdrowia jest patronką miasta i okolicznych wsi. Na cześć wielowiekowej tradycji, co roku - 21 listopada - mieszkańcy centralnej części Hvaru, gromadzą w kościele, prosząc o zdrowie dla swoich rodzin.

Spod kościoła rozciąga się szeroka panorama na centrum Jelsy, wybrzeże, górskie szczyty i doliny.

 

Polecam!

Twierdza Fortica

Omiš

Chorwacja dla Odkrywców

cennik i rozkłady 2019

Promy

Rejon Dalmacji Centralnej

Pjaca - serce Jelsy

Plac znajduje się w samym centrum Jelsy. Powstawał przez wieki, począwszy od XVI wieku.

W zachodniej części placu, między kamienicami, odnajdziemy małą, kamienną studnię - Slatina.

Wokół placu funkcjonuje kilka restauracji.

W 1934 roku, na środku placu, została zbudowana fontanna na środku placu.

 
kościół znajduje się w północnej części miasta

Kościół Świętego Michała

 

To jedyny kościół w północnej części zatoki. Bracia Radasinic zbudowali kościół w stylu gotyckim w 1463 r. Natomiast w drugiej części XVIII wieku bracia Palaversic rozbudowali go, dodając nowy ołtarz i zachodnią elewację w stylu barokowym.

 

Lapidarium - historia zaklęta w kamieniu

 

W 1970 roku Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Hvarze, kierowane przez dr. Niko Dubokovica, umieściło "Lapidarium" w przestrzeni otaczającej kościół parafialny, dzwonicę i mur obronnym. Lapidarium zawiera około dwudziestu kamiennych zabytków z czasów starożytnych i średniowiecznych.

Do najważniejszych pamiątek należą to nagrobek z czasów rzymskich, płaskorzeźba wykonana przez Nikola Fiorentinaca z XV wieku, wenecki lew przy dzwonnicy, kamienny stół należący niegdyś do rycerza Ivana Obradica i inne zabytki, które są świadectwem wielowiekowej historii Jelsy.

 

Miejski ogród -  Perivoj

 

Jeden z największych i najpiękniejszych parków w Dalmacji. Założony w 1870 roku u ujścia potoku do jelsańskiej zatoki. Stary drzewostan stanowią topole, sosny i palmy, akacje i oleandry, wawrzyn i inne śródziemnomorskie rośliny dodające uroku ogrodowi

W 1923 r., Jako gest szacunku i wdzięczności, w parku umieszczono rzeźbę Kapitana Nikoli Dubokovica (1835 - 1912) - dzieło rzeźbiarza Ivana Rendica. W północnej części parku stoi rzeźba kompozytora Antuna Dobronika (1878 - 1955).

 

Kościół Świętego Roha

 

To XVI wieczna kamienna świątynia położona w w zachodniej części miasta.

W ołtarzu Matki Boskiej znajduje się obraz. Po prawej stoi św. Antoni z Padwy, trzymając nagiego niemowlęcia, a święty Rok klęka obok nich, pogrążony w myślach z psem u jego boku, który go obserwuje. 

Kościół Świętego Roha
 

Udostępnij i Polub na Facebook

Mam nadzieję, że ten artykuł był dla Ciebie pomocny. Jeśli masz jakieś pytania, potrzebujesz dodatkowych informacji - podziel się ze mną nimi w komentarzu - chętnie odpowiem.

Pozdrawiam! Paweł

Wyspami

Blog

Oczarowany

  • Facebook Social Icon
  • YouTube
  • Instagram Social Icon
  • Flickr Ikona społeczna

Copyright © 2018 - 2019 Paweł Wieczorek

Życzę miłego dnia ;-)