zabytki i atrakcje

Jelsa

Chorwacja dla Odkrywców

OczarowanyWyspami.com

Jelsa - esencja chorwackich wakacji

 

W moim odczuciu, Jelsa jest miasteczkiem skrojonym na potrzeby chorwackich wakacji. Pięknie położona, na północnym wybrzeżu lawendowego Hvaru. Bogata w słoneczne plaże, otoczona zielonymi wzgórzami.

Ale Jelsa to również długa historia, którą warto odkryć.

Autor: Paweł Wieczorek

Aktualizacja:  2019.02.14

Historia Jelsy

 

Grecy i Rzymianie

Najstarszym zabytkiem w okolicach Jelsy jest wieża Tor, zbudowana najprawdopodobniej w czasie greckiej kolonizacji Hvaru około 300 lat p. n.e.

Z okresu rzymskiego, w mieście pozostały fragmenty fortyfikacji - mury na półwyspie Gradina.

Średniowiecze

Pierwsza osada, stanowiąca zalążek dzisiejszej Jelsy, powstała w XIV wieku, w okolicach dzisiejszego centrum miasta - placu Pjaca i należała do wsi Pitve (Portus Pitue). Rybacka przystań szybko się rozrastała. Wkrótce zbudowano kościół parafialny - Jelsa stała się samodzielną miejscowością. Już w XVI wieku miasteczko zamieszkiwało ponad 1000 mieszkańców. W 1535 roku ufortyfikowano kościół, który obronił mieszkańców przed atakiem tureckim z 1571 r.

Renesans i Barok

W tym okresie powstaje najcenniejszy fragment starówki - plac i kościół Świętego Jana (XV w.) oraz budynki domy i pałace - okalające plac z XV - XVII wieku. Przy wjeździe do miasta od strony Starego Gradu istnieją dwie małe świątynie - gotycki kościół Św. Michała i renesansowy Św. Rocha.

XIX wiek

Wiek XIX przynosi dalszy rozkwit gospodarczy miasteczka. Wszystko dzięki dobrze rozwiniętym kontaktom handlowym z portami Europy Północnej, a nawet Ameryki. Duże znaczenie ma rozwój winiarstwa. W Jelsie powstaje piękny park miejski, rozwija się kultura i nauka. Na początku XX wieku w Jelsie powstaje pierwszy hotel.

 

Najpiękniejszy plac Jelsy

 

W XV wieku, na południowym krańcu jelsańskiej zatoki kształtuje się najpiękniejszy plac miasteczka. Centralne miejsce zajmuje  kościół pod wezwaniem świętego Jana. To niezwykle charakterystyczna dla Jelsy,ośmioboczna świątynia. W jej architekturze odnajdziemy wpływy gotyku, renesansu i baroku.

Plac okalają stare dalmatyńskie domy oraz renesansowe pałace miejskie. Najciekawszymi elementami architektonicznymi są balkony oraz bramy.

To najlepiej zachowany fragment starej Jelsy. Bardzo klimatyczny.

 

Wieczorami mieliśmy przyjemność uczestniczyć w degustacji miejscowych win.

Kościół Świętego Jana
Kościół Świętego Jana

press to zoom
Plac Świętego Jana
Plac Świętego Jana

press to zoom
Starówka Jelsy
Starówka Jelsy

press to zoom
Kościół Świętego Jana
Kościół Świętego Jana

press to zoom
1/6
 

Mapa Turystyczna miasta Jelsa

Wybierz punkt na mapie i poznaj szczegóły.

 
cmentarz w Jelsie
cmentarz w Jelsie

press to zoom
pozostałości klasztoru Augustianów
pozostałości klasztoru Augustianów

press to zoom
Półwysep Gradina
Półwysep Gradina

press to zoom
cmentarz w Jelsie
cmentarz w Jelsie

press to zoom
1/9

Półwysep Gradina

tam gdzie narodziła się Jelsa.

 

Na wschód od centrum miasteczka, na półwyspie Gradina, odnajdziemy nie tylko piękne plaże. To w tym miejscu, we wczesnym średniowieczu, powstał gród obronny (Civitas Vetus Ielsae). Widocznym dla wszystkich turystów mur, zbudowany w poprzek półwyspu, stanowił fragment fortyfikacji okalających osadę.

Drugim obiektem historycznym, który możemy odwiedzić, jest kościół cmentarny. Należał on kiedyś do klasztoru Augustianów, funkcjonującego w latach 1605 - 1787. Najcenniejszym elementem świątyni jest dzwonnica z 1605 roku.

Warto trochę pospacerowań cmentarnymi alejkami ,przy których możemy podziwiać kilka ciekawych nagrobków, mauzoleów i kaplic.

 

Kościół Mariacki - prawdziwa Twierdza

p.w. Świętych Fabiana i Sebasiana

 

To najważniejsza świątynia w Jelsie. Pierwotny kościół wzniesiono jeszcze w średniowieczu ( 1331 r. ). W 1535 roku kościół rozbudowano, nadając mu cechy budowli obronnej (wojny z Imperium Osmańskim).

 

Kościół parafialny posiada cztery kaplice - pochodzące z XVII i XIX wieku. Wnętrze świątyni zdobią obrazy flamandzko-weneckiego malarza Pietera de Costera m.in. dzieło "Bogurodzica ze Świętym Fabianem i Sebastianem z XVII wieku.

Fragment fasady
Fragment fasady

press to zoom
plac przed kościołem
plac przed kościołem

press to zoom
rozeta na fasadzie
rozeta na fasadzie

press to zoom
Fragment fasady
Fragment fasady

press to zoom
1/9
 
wejście na teren kościoła
wejście na teren kościoła

press to zoom
Widok na miasto
Widok na miasto

press to zoom
wysoko ;-)
wysoko ;-)

press to zoom
wejście na teren kościoła
wejście na teren kościoła

press to zoom
1/6

Kościół MB od zdrowia

 

Kościół zbudowano w 1535 roku na szczycie wzgórza Racic. Świątynia była jeszcze rozbudowywana dwukrotnie, skrzydło zachodnie i wieża w roku 1863.

Legenda głos ,że twórcą ołtarza w głównego jest Palma il Giovane (1544 - 1628). Obok ołtarza znajdują się dwie drewniane rzeźby pochodzące z XVIII wieku, a także cenna ikona w renesansowej oprawie - wiek XVI.

Matka Boża od zdrowia jest patronką miasta i okolicznych wsi. Na cześć wielowiekowej tradycji, co roku - 21 listopada - mieszkańcy centralnej części Hvaru, gromadzą w kościele, prosząc o zdrowie dla swoich rodzin.

Spod kościoła rozciąga się szeroka panorama na centrum Jelsy, wybrzeże, górskie szczyty i doliny.

 

Polecam!

Twierdza Fortica

Omiš

Chorwacja dla Odkrywców

cennik i rozkłady 2019

Promy

Rejon Dalmacji Centralnej

Pjaca - serce Jelsy

Plac znajduje się w samym centrum Jelsy. Powstawał przez wieki, począwszy od XVI wieku.

W zachodniej części placu, między kamienicami, odnajdziemy małą, kamienną studnię - Slatina.

Wokół placu funkcjonuje kilka restauracji.

W 1934 roku, na środku placu, została zbudowana fontanna na środku placu.

Pjaca wieczorem
Pjaca wieczorem

press to zoom
najważniejszy plac w mieście
najważniejszy plac w mieście

press to zoom

press to zoom
Pjaca wieczorem
Pjaca wieczorem

press to zoom
1/5
 
kościół znajduje się w północnej części miasta

Kościół Świętego Michała

 

To jedyny kościół w północnej części zatoki. Bracia Radasinic zbudowali kościół w stylu gotyckim w 1463 r. Natomiast w drugiej części XVIII wieku bracia Palaversic rozbudowali go, dodając nowy ołtarz i zachodnią elewację w stylu barokowym.

 

Lapidarium - historia zaklęta w kamieniu

 

W 1970 roku Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Hvarze, kierowane przez dr. Niko Dubokovica, umieściło "Lapidarium" w przestrzeni otaczającej kościół parafialny, dzwonicę i mur obronnym. Lapidarium zawiera około dwudziestu kamiennych zabytków z czasów starożytnych i średniowiecznych.

Do najważniejszych pamiątek należą to nagrobek z czasów rzymskich, płaskorzeźba wykonana przez Nikola Fiorentinaca z XV wieku, wenecki lew przy dzwonnicy, kamienny stół należący niegdyś do rycerza Ivana Obradica i inne zabytki, które są świadectwem wielowiekowej historii Jelsy.

Wenecja w Jelsie
Wenecja w Jelsie

press to zoom
antyczna tablica nagrobna
antyczna tablica nagrobna

press to zoom
zabytek ;-)
zabytek ;-)

press to zoom
Wenecja w Jelsie
Wenecja w Jelsie

press to zoom
1/5
 
rzeźba Kapitana Nikoli Dubokovica
rzeźba Kapitana Nikoli Dubokovica

press to zoom
wejście do parku
wejście do parku

press to zoom
widok z lotu ptaka
widok z lotu ptaka

press to zoom
rzeźba Kapitana Nikoli Dubokovica
rzeźba Kapitana Nikoli Dubokovica

press to zoom
1/4

Miejski ogród -  Perivoj

 

Jeden z największych i najpiękniejszych parków w Dalmacji. Założony w 1870 roku u ujścia potoku do jelsańskiej zatoki. Stary drzewostan stanowią topole, sosny i palmy, akacje i oleandry, wawrzyn i inne śródziemnomorskie rośliny dodające uroku ogrodowi

W 1923 r., Jako gest szacunku i wdzięczności, w parku umieszczono rzeźbę Kapitana Nikoli Dubokovica (1835 - 1912) - dzieło rzeźbiarza Ivana Rendica. W północnej części parku stoi rzeźba kompozytora Antuna Dobronika (1878 - 1955).

 

Kościół Świętego Roha

 

To XVI wieczna kamienna świątynia położona w w zachodniej części miasta.

W ołtarzu Matki Boskiej znajduje się obraz. Po prawej stoi św. Antoni z Padwy, trzymając nagiego niemowlęcia, a święty Rok klęka obok nich, pogrążony w myślach z psem u jego boku, który go obserwuje. 

Kościół Świętego Roha
 

Udostępnij i Polub na Facebook

Mam nadzieję, że ten artykuł był dla Ciebie pomocny. Jeśli masz jakieś pytania, potrzebujesz dodatkowych informacji - podziel się ze mną nimi w komentarzu - chętnie odpowiem.

Pozdrawiam! Paweł